Door Annemieke van Dijk op 27 mei 2011

Eigen verantwoordelijkheid uitbesteden of actief samenwerken?

Normal
0

21

false
false
false

NL
X-NONE
X-NONE

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:Standaardtabel;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin-top:0cm;
mso-para-margin-right:0cm;
mso-para-margin-bottom:10.0pt;
mso-para-margin-left:0cm;
line-height:115%;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;}

Donderdag 26 mei is de Kadernota 2012 vastgesteld. Fractievoorzitter Annemieke van Dijk sprak daarbij de volgende Algemene beschouwing uit.

Voorzitter,  

 

Bij mij in de straat steekt de laatste maanden een nieuw fenomeen de kop op: guerilla gardening, ook wel wild tuinieren genoemd! Als ik langsfiets zie ik steeds meer minituintjes in de plantsoenen.

 

Ok, misschien geen officiële guerilla gardening lees ik op internet, want daarvoor moet je het met elkaar aanpakken. Ik citeer: Saamhorigheid en een zekere mate van burgerlijke ongehoorzaamheid horen bij wild tuinieren. Nu heb ik mijn buren nog niet met elkaar een strijdplan voor het volgende perkje horen afspreken, maar wat niet is..   

 

Ik zie deze kleine tuintjes als zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun leefomgeving en deze een beetje mooier maken. In dit geval daar waar de gemeente een hiaat heeft laten vallen, want na de uitgevoerde rioolwerkzaamheden is de straat achtergebleven met rommelige perken en plantsoenen vol onkruid, gaten en dode struiken. Volgens de definitie van Evelien Tonkens is dit een staaltje waar burgerschap, dat spontaan ontstaat, zonder bemoeienis van overheid of instellingen.    

 

Ik wil het vandaag hebben over wat voor soort overheid wij willen zijn. Wat voor relatie willen wij met onze inwoners hebben en hoe krijgen we dat voor elkaar? Een belangrijk onderwerp voor 2012 en verder waar wij als lokale overheid meer taken van het rijk krijgen op het gebied van sociale zekerheid en zorg. En waar wij minder geld krijgen om dat allemaal uit te voeren.    

 

De overheid vraagt inwoners op verschillende terreinen hun verantwoordelijkheid te nemen: als mantelzorger, vrijwilliger, burgerpanellid, fatsoenlijke deelnemer aan onze samenleving die zijn afval in de vuilnisbak gooit en daar zelfs anderen op aanspreekt. Vaak wordt dit gezien als een simpele manier om te bezuinigen. De overheid legt immers taken bij de burger neer en hoeft die dus niet meer zelf uit te voeren. Maar is daarmee de kous af? Wij denken van niet.   

 

Om dat te illustreren ga ik een stukje terug in de tijd om de relatie tussen burger en overheid in grote lijnen te laten zien. Na de Tweede Wereldoorlog werd de verzorgingsstaat opgebouwd. De overheid nam als een soort reuzenverzekeraar verantwoordelijkheden over van de burger zonder daar een tegenprestatie voor te vragen. De passieve burger werd geboren. Vanaf de jaren ’80 is het marktdenken ingevoerd en heeft de overheid taken overgedragen aan private ondernemingen door te privatiseren. De passieve burger kreeg steeds meer keuzeverantwoordelijkheden en moest actief worden op terreinen die voorheen door de overheid werden geregeld, ik noem de zorgverzekering, elektriciteit, gas. Van passieve burger naar actieve consument en individualist. En nu willen we een volgende stap zetten waarin we de burger stimuleren eigen verantwoordelijkheid te nemen voor zijn of haar sociale en leefomgeving.  

  

Verantwoordelijkheid is gebaseerd op loyaliteit. Je neemt je verantwoordelijkheid wanneer je je verbonden voelt met de omgeving waar je daden gevolgen hebben. Wanneer uitkeringen machinaal verstrekt worden, is het niet gek dat mensen daar bij vlagen misbruik van maken. Zorgverzekering A of B, het zijn commerciële bedrijven met kleine lettertjes in de voorwaarden en als het je niet bevalt stap je zo over naar C. Hier is geen verbondenheid.  

 

Loyaliteit werkt echter ook de andere kant op. Wanneer de overheid van burgers verwacht dat ze hun verantwoordelijkheid nemen, verwachten de burgers dat ze de ruimte krijgen om dat te doen. En dat blijkt vaak een knelpunt. Want we willen wel weten waar ons belastinggeld aan wordt uitgegeven. Daarom stellen we doelen en willen we verantwoording. En zo wordt de eigen verantwoordelijkheid beperkt.  

  

Er is veel onderzoek gedaan waaruit gebleken is dat actief burgerschap alleen tot stand komt in een institutioneel stimulerende context: namelijk in interactie met, en ondersteund en gestimuleerd door actieve overheden, maatschappelijke organisaties en professionals. 

  

Peggy Burke, PvdA raadslid in Amsterdam gaf wat mij betreft vorige maand tijdens een bijeenkomst over de WMO een interessant voorbeeld. Zij vertelde over een meneer die zelf tweedehands via marktplaats een scootmobiel had aangeschaft omdat hij die wel kon gebruiken. De WMOconsulent van de gemeente constateerde inderdaad ook dat deze meneer in aanmerking kwam voor een scootmobiel. Echter, de tweedehands scootmobiel die hij zelf had aangeschaft kwam volgens de regels niet voor vergoeding in aanmerking. Hij kon wel een nieuwe krijgen. Deze meneer toonde eigen verantwoordelijkheid, maar kreeg van de overheid niet de ruimte om daar invulling aan te geven.  

  

Vorige week hebben we de startnotitie WMO aangenomen in deze raad. In het nieuwe beleidsplan dat uit de startnotitie moet volgen gaan we invulling geven aan de omslag van claimgericht naar vraaggericht werken. In de nieuwe werkwijze zal eigen verantwoordelijkheid een plaats krijgen. Wij denken dat de uitdaging zal liggen in het vinden van een balans tussen zo dicht bij zijn dat de cliënt de eigen verantwoordelijkheid wil gaan nemen en zoveel ruimte geven dat de cliënt deze ook wil blijven houden. Zodat de meneer uit Amsterdam bij de ISD Bollenstreek wel een vergoeding zou krijgen. Naast eigen verantwoordelijkheid van de cliënt wordt nadrukkelijk een beroep worden gedaan op diens sociale netwerk en dus op de eigen verantwoordelijkheid van deze mensen als mantelzorger of vrijwilliger. Naast voornoemde wijzigingen zal ook extramurale begeleiding vanuit de AWBZ naar de WMO komen. Al deze wijzigingen vragen een sterke sociale infrastructuur in ons dorp, actieve burgers en ondersteuning door welzijnswerk.  

  

In de kadernota wordt voorgesteld het subsidieplafond voor welzijn naar beneden te brengen. Wij zullen een amendement indienen waarin we voorstellen dit niet te doen, omdat wij verwachten dat welzijn de komende jaren alleen maar belangrijker wordt in aanvulling en ter vervanging van onderdelen van de WMO en de AWBZ. Financieel vinden we het verantwoord om deze bezuiniging niet door te voeren: hoewel er de komende jaren een maximaal beroep op de reserve algemene investeringen wordt gedaan, zal de algemene reserve zelfs nog groeien volgens deze kadernota.  

 

Tot slot. Vorig jaar heeft de PvdA ervoor gepleit om ambitieus te blijven. Wat ons betreft bewijst het college met deze kadernota dat er grote ambitie ligt. Dit komt nu vooral in dossiers ruimte en wonen en infrastructuur tot uiting. Hier zijn wij blij mee. Op het gebied van sociale dossiers is financieel nog veel onduidelijk. Wel weten we dat er veel op ons af komt, zoals een nieuw beleidsplan met nieuwe denkwijze voor de WMO en daarmee samenhangend een extra beroep op welzijn, de nieuwe wet Werken naar Vermogen en activering vanuit de AWBZ. Wij roepen het college op om op deze beleidsterreinen even ambitieus te zijn als we nu zijn op de andere beleidsterreinen.  

  

En de guerillatuintjes van mijn buren? Zij laten zien dat een zich simpelweg terugtrekkende overheid niet de oplossing is, want deze tuintjes vullen slechts een klein stukje van de plantsoenen. Ook laten zij zien dat als mensen de ruimte krijgen, zij verantwoordelijkheid willen nemen. Ik hoop dat dit actief burgerschap in samenspraak met de gemeente de ruimte blijft krijgen en daarmee wordt gestimuleerd om nog lang te floreren!

strip

 

Annemieke van Dijk

Annemieke van Dijk

”Ik voel me hier thuis, en wil er aan blijven werken dat iedereen zich hier thuis kan (blijven) voelen.”  Hoofdstraat 115, Postbus 32 2180 AA  Hillegom Fotoarchief

Meer over Annemieke van Dijk